Awan sarday a napigsa a panagtudo, makadadael nga angin, ken nasaknap a panaglayus — dagitoy dagiti kakaruan a napasaran ti La Union iti panagduprak ti Bagyo Emong (international name: Co-may) idi Hulio 2025.

Pinapigsa ti bagyo iti Habagat, a nakaigapuan ti nasaknap a panaglayus, panagreggaay ti daga, ken pannakadadael dagiti pagtaengan, mula, ken imprastruktura.

Nairekord ti probinsia iti perdision a dumanon ti nasurok ₱1.2 billion, gapuanan tapno ibilang iti bagyo Emong a maysa kadagiti makadadael unay a bagyo a dimmuprak ditoy La Union kadagiti napalabas a tawen.

Manipud iti panagbalinna a low pressure area (LPA), napartak daytoy a pimmigsa agingga nagbalin a Tropical Depression, Tropical Storm, ken nadanon iti Typhoon Category.

Kagiddan ti agraraira nga Habagat ken iti sirkulasion ti Tropical Storm Dante, nangiyeg daytoy ti napigsa ken agtultuloy a panagtudo iti dakkel a paset ti Northern Luzon, kangrunaan iti Ilocos Region.

Iti kangitingitan ti bagyo idi Hulio 24-25, 2025, inngato ti PAGASA iti Tropical Cyclone Wind Signal No. 3 iti akinlaud a paset ti La Union, pakairamanan ti San Fernando City, San Juan, Bacnotan, Balaoan, Luna, Bauang, Caba, ken Bangar.

Dimmanon iti 120 a kilometro iti kada oras ti napaut nga angin, nga addaan ti kapegges nga agingga 165 kilometro iti kada oras, kabayatan iti panagdalyasat daytoy iti amianan a laud a paset ti Luzon.

Saan laeng a ti napipigsa nga angin ti nagbalin a pangta ti bagyo iti probinsia. Ti nagtipon nga epekto ti bagyo ken ti pinapigsa daytoy nga Habagat, naglayus kadagiti adu a komunidad, ngimmato ti danom kadagiti karayan, naaddaan ti landslide, ken nangsinga iti sumagmamano a kangrunaan a kalsada ken suplay ti koriente.

Dayta met iti nakaigapuan ti pannakadadael dagiti pagtaengan, pagadalan, pambubliko nga imprastraktura, ken mula.

Segun ti La Union Provincial Disaster Risk Reduction and Management Office (PDRRMO), nasurok 10,000 a pamilia, wenno nasurok 36,000 a tattao manipud kadagiti 173 a barangay kadagiti 14 nga ili ken siudad iti naapektaran ti bagyo.

Adu dagiti nagbakwit kadagiti evacuation centers idinto a temporario a nakipagnaed dagiti dadduma kadagiti kakabagianda.

Dagus a nangisayangkat ti gobierno probinsial kadagiti relief operations, iti pannakitinnulong dagiti nasional nga ahensia, babaen ti panangiwaras kadagiti family food packs ken dadduma pay a kangrunaan a kasapulan.

Iti pattapatta ti perdision, limmabas iti ₱1.2 billion iti dagup a pannakadadael ti sektor ti agrikultura ken imprastruktura iti La Union. Karaman kadagiti nadadael ket dagiti mula, irigasion, rangtay, kalsada, ken dadduma pay a pampubliko a pasilidad, malaksid pay iti rinibu a pagtaengan a dinadael ti napigsa nga angin ken layus.

Saan a nagbayag, nagkaykaysa dagiti ahensia ti gobierno, pribado a sektor, grupo dagiti boluntario, ken nadumaduma nga organisasion iti panangipaay ti taraon, nadalus a danum, charging station, ken dadduma pay a tulong kadagiti naapektaran nga umili.

Ti kolektibo a sungbat dagiti nadumaduma a sektor ket nagbalin a napateg a paset iti panagbangon ti probinsia kalpasan iti panagduprak ti bagyo.

Timeline ti Typhoon Emong (Co-may)

Hulyo 22, 2025

  • Nabukel ti low pressure area (LPA) iti akindaya a paset ti Babuyan Islands ken nangrugi a papigsaen iti habagat.

Hulyo 23, 2025

  • Indeklara ti PAGASA iti pannakabukel ti Tropical Depression Emong, alas-11:00 ti bigat.
  • Apagsangpet ti alas-2:00 ti malem, pimmigsa daytoy ken nagbalin a Tropical Storm, gapuanan tapno in-inut a ingato dagiti Tropical Cyclone Wind Signals iti Amianan a Luzon.

Hulyo 24, 2025

  • Pimmigsa ken nagbalin a Typhoon iti bagyo Emong.
  • Naibayog ti Tropical Cyclone Wind Signal No. 4 iti akinlaud a paset ti La Union.
  • Agarup alas-10:40 ti rabii, nag-landfall iti bagyo idiay Agno, Pangasinan ken narikna dagiti napipigsa a puyot ti angin manipud karabian ti Hulyo 24 agingga parbangon ti Hulyo 25.

Hulyo 25, 2025

  • Alas-5:10 ti parbangon, nag-landfall iti maikadua a gundaway iti bagyo idiay Candon City, Ilocos Sur.
  • In-inut a kimmapsot ti Bagyo Emong bayat a dupdupagen iti kabanbantayan ti Northern Luzon.
  • Napadasan ditoy La Union iti nakaro a panaglayos, landslides, pannakapukaw ti kuryente, ken nalawa a perdision kadagiti babbalay, mula, ken imprastraktura.

Hulyo 26, 2025

  • Kimmapsot ti bagyo Emong ken nagbalin a Tropical Depression sakbay a naan-anay a rimmuar iti Philippine Area of Responsibility (PAR). Nupay kasta, nagtultuloy iti habagat a nangigubuay latta dagiti panagtudo iti makinlaud a paset ti Luzon.

Ti inbati ti Bagyo

Iti pakasaritaan ti La Union, agtaltalinaed a maysa ti Typhoon Emong kadagiti kapigsaan a bagyo a napadasan ti probinsia kadagiti naglabas a tawen. Malaksid kadagiti perdision nga inbati daytoy iti pagbiagan ken imprastraktura, nagserbi met daytoy a palagip iti nasapa a panagsagana, panagpakdaar ti PAGASA, ken agkakadua a pagtinnulongan ti gobierno ken dagiti umili iti panangsango kadagiti kalamidad.###